Kennisbank · campings, vakantieparken
Legionella op de camping: wat moet u als eigenaar?
Een camping valt onder de strengste legionellaregels die Nederland kent. Dat geldt voor een groot vakantiepark, maar ook voor een minicamping met één toiletgebouw. In dit artikel leest u welke verplichtingen er gelden, wat de inspectie controleert en hoe u het zo eenvoudig mogelijk regelt.
Waarom een camping onder de regels valt
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) noemt campings, minicampings, bungalowparken en jachthavens uitdrukkelijk als prioritaire instelling. De reden is eenvoudig: veel mensen douchen in een installatie die niet het hele jaar door even intensief gebruikt wordt. Legionella besmet je niet door water te drinken, maar door kleine waterdruppeltjes in te ademen, bijvoorbeeld onder de douche. Wie op een camping verblijft, staat elke dag onder zo'n douche.
Legionella is geen theoretisch risico. Het RIVM kreeg in 2025 739 meldingen van legionellose binnen; 516 mensen raakten in Nederland besmet. Ouderen, rokers en mensen met een verminderde afweer lopen het meeste risico, en dat zijn precies de gasten die in het voor- en naseizoen veel op campings te vinden zijn.
De vijf verplichtingen op een rij
1. Een risicoanalyse
Een BRL 6010-gecertificeerd adviesbedrijf brengt uw hele drinkwaterinstallatie in kaart: alle tappunten, de leidingtekeningen, de manier waarop u warm water maakt, en de plekken waar water kan stilstaan of opwarmen boven 25 graden. De risicoanalyse moet actueel zijn. Verbouwt u, komt er een gebouw bij of verandert de installatie, dan laat u hem bijwerken.
2. Een beheersplan
Uit de risicoanalyse volgt het beheersplan. Daarin staat welke maatregelen u neemt, hoe vaak, en wie dat doet. Denk aan het wekelijks spoelen van weinig gebruikte kranen, het controleren van temperaturen en wat u doet bij een besmetting. Per maatregel hoort er een instructie en een logblad bij.
3. Een logboek, drie jaar bewaard
Elke keer dat u een maatregel uitvoert, legt u dat vast in het logboek: wat, wanneer en door wie. De uitslagen van de watermonsters horen er ook in. U bewaart het logboek drie jaar. Dit is het document dat de inspecteur als eerste wil zien.
4. Watermonsters door een geaccrediteerd lab
Een geaccrediteerde monsternemer neemt watermonsters, en een geaccrediteerd laboratorium analyseert ze. De standaard is twee keer per jaar. Is uw camping maximaal zeven maanden per jaar open, dan is één keer per jaar voldoende. Het aantal monsters hangt af van het aantal tappunten: tot 50 tappunten zijn dat er twee.
5. De juiste temperaturen en voldoende doorstroming
De basis van legionellapreventie is temperatuur en doorstroming:
- koud water blijft onder de 25 graden;
- warm water is meer dan 60 graden;
- leidingen die niet minstens wekelijks worden gebruikt, spoelt u door. Hoe vaak precies, staat in uw beheersplan. Lees ook hoe lang u een kraan doorspoelt.
Wat als een monster legionella bevat?
Boven de 100 kve per liter moet u maatregelen nemen, bijvoorbeeld extra spoelen of de installatie thermisch desinfecteren. Boven de 1.000 kve per liter meldt u dat direct bij de ILT. De ILT geeft de melding door aan de GGD. Een overschrijding die u niet meldt, is zelf een overtreding.
Wat de inspectie doet
De ILT controleert of uw risicoanalyse, beheersplan en logboek op orde zijn, en of u de maatregelen echt uitvoert. Bij kleine gebreken krijgt u een brief met de opdracht ze te herstellen. Bij ernstigere gebreken volgt een hercontrole en eventueel een last onder dwangsom. Bij een ernstige besmetting kan de ILT een installatie (gedeeltelijk) laten sluiten.
In de praktijk gaat het zelden mis op het spoelen zelf. Het gaat mis op het aantonen. Een aftekenlijst waar weken ontbreken, of waarop niet te zien is of het water warm werd, is precies waar een controle vastloopt.
Zo houdt u het eenvoudig
- Leg alles vast op het moment zelf, niet achteraf. Een lijst die op vrijdag in één keer wordt ingevuld, overtuigt niemand.
- Spoel alleen wat gespoeld moet worden. Kranen die gasten dagelijks gebruiken, worden door dat gebruik al ververst. Uw beheersplan zegt welke kranen extra aandacht nodig hebben.
- Let op het voor- en naseizoen. Juist dan staan veel kranen stil.
- Bewaar de labuitslagen bij het logboek, zodat u bij een controle alles op één plek hebt.
Hoe LegioLog daarbij helpt
LegioLog is een digitaal legionellalogboek voor campings, vakantieparken en jachthavens. Draadloze sensoren meten de temperatuur van de warmwaterleiding, en bij elke spoeling houdt uw medewerker zijn telefoon tegen de tag bij de kraan. Zo staat elke spoeling met tijdstip in het logboek, en bewijst de sensor dat er heet water door de leiding stroomde. Uw risicoanalyse, beheersplan en monstername blijven gewoon van u en uw adviseur.
Plan een demo van een kwartier
Veelgestelde vragen
Geldt dit ook voor een minicamping? Ja. De ILT noemt (mini)campings uitdrukkelijk als prioritaire instelling.
Hoe vaak moet ik monsters laten nemen? Twee keer per jaar, of één keer per jaar als u maximaal zeven maanden per jaar open bent.
Mag ik de risicoanalyse zelf maken? Nee. Die moet worden opgesteld door een bedrijf met een BRL 6010-certificaat.
Hoe lang moet ik het logboek bewaren? Drie jaar.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Uw risicoanalyse en beheersplan zijn leidend voor uw eigen situatie.