Kennisbank · B&B's, vakantiewoningen, kleine verhuur, groepsaccommodaties
Zorgplicht voor legionella: B&B, vakantiewoning en kleine verhuur

Niet elke plek waar gasten douchen is een prioritaire instelling. Een kleine B&B of een losse vakantiewoning valt vaak onder de zorgplicht: u moet zorgen dat het water veilig is, maar u hoeft daarvoor geen vast systeem met risicoanalyse en watermonsters te volgen. Hieronder leest u wat zorgplicht betekent, wanneer u toch prioritair bent, en wat verstandig is om te doen.
Zorgplicht of prioritair?
De Inspectie Leefomgeving en Transport noemt in haar lijst van prioritaire instellingen onder meer hotels, campings, bungalowparken, jachthavens en B&B's voor meer dan vijf personen. Daar gelden de zware regels: risicoanalyse, beheersplan, logboek en watermonsters. Of dat voor u geldt, leest u in is mijn camping een prioritaire instelling.
Biedt u logies aan vijf personen of minder, of verhuurt u een losse vakantiewoning met een eigen installatie, dan valt u in de regel niet onder die lijst. Dan geldt de zorgplicht. Verhuurt u meerdere woningen op één terrein met een gezamenlijke watervoorziening, dan kan dat al anders liggen: een verzameling vakantiewoningen lijkt dan op een bungalowpark. Twijfelt u, vraag het dan na bij een adviseur.
Wat betekent zorgplicht?
Zorgplicht betekent: u zorgt ervoor dat het water uit de kraan geen gevaar oplevert voor uw gasten. De wet schrijft niet voor hoe. U hoeft geen risicoanalyse door een gecertificeerd bureau te laten maken, geen beheersplan te hebben en geen watermonsters te laten nemen. Maar als er iets misgaat, moet u kunnen laten zien dat u redelijke maatregelen hebt genomen.
Wat is verstandig om te doen?
De risico's zijn dezelfde als bij een groot bedrijf: lauw water dat stilstaat. Met een paar gewoontes houdt u dat goed onder controle:
- Zet de boiler op 60 graden of hoger. Lager is zuiniger, maar dan haalt u het warme water in het temperatuurgebied waar legionella groeit. Lees meer in legionella en de watertemperatuur.
- Spoel na leegstand. Heeft een kamer of woning een week of langer leeggestaan, laat dan voor de aankomst van gasten alle kranen en douches een paar minuten lopen, warm en koud, tot het water op temperatuur is. Zie ook hoe lang u een kraan moet doorspoelen.
- Houd koud water koud. Een koudwaterleiding die langs de cv of door een warme zolder loopt, kan opwarmen. Laat dat aanpassen als het structureel is.
- Haal dode leidingen weg. Een leiding naar een kraan die niet meer bestaat, staat altijd stil. Laat een installateur zulke stukken verwijderen.
- Ontkalk douchekoppen en perlatoren regelmatig. In kalk en vuil hecht de bacterie zich graag.
- Schrijf op wat u doet. Ook zonder verplichting is een eenvoudig logboek nuttig: als een gast ziek wordt, kunt u laten zien dat u zorgvuldig was.
Na de winter
Veel vakantiewoningen en B&B's staan in de winter (deels) leeg. Dat is precies het moment waarop het water in de leidingen weken stilstaat. Spoel daarom voor het nieuwe seizoen alle kranen goed door, of blijf in de stille maanden af en toe spoelen. Hoe dat gaat, leest u in legionella en de winterstop.
Hoe LegioLog daarbij helpt
LegioLog is gemaakt voor prioritaire instellingen, maar werkt net zo goed bij zorgplicht. Een sensor bewaakt dag en nacht de temperatuur van uw boiler en uw koude leiding, en u krijgt een melding als het warme water te koud wordt. Elke spoeling tikt u af bij de kraan, ook na leegstand. Alles komt vanzelf in een logboek, zodat u zonder papierwerk kunt laten zien dat u zorgvuldig was.
Bekijk hoe het werkt voor hotels en B&B's
Veelgestelde vragen
Ik verhuur twee kamers via een verhuurplatform. Ben ik prioritair? Met vijf gasten of minder valt u in de regel onder de zorgplicht en niet onder de prioritaire regels. Die zorgplicht is wel echt: u blijft verantwoordelijk voor veilig water.
Moet ik watermonsters laten nemen? Bij zorgplicht is dat niet verplicht. Het kan wel verstandig zijn, bijvoorbeeld na een verbouwing of als een woning lang heeft leeggestaan.
Wie controleert de zorgplicht? Er is geen vast toezicht zoals bij prioritaire instellingen. Wordt een gast ziek door legionella, dan kan de GGD een bronopsporing doen, en dan wordt gekeken of u zorgvuldig bent geweest.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Laat een adviseur bepalen wat voor uw situatie geldt.